Claude Code Ekran Okuyucu Modu: VoiceOver ve NVDA İçin Kurulum Kılavuzu

by

⏱️ 10 dk tahmini okuma süresi
📝 1714 kelime
♿ WCAG 2.2 Uyumlu
Bu Makaleyi Sesli Dinleyin
Doğal Türkçe ses sentezleyici hazır



Anthropic, Claude Code’un terminal arayüzünü ekran okuyucular için düz ve sıralı metne dönüştüren özel bir mod yayımladı. Claude Code 2.1.181 veya daha yeni bir sürüm gerektiren bu özellik; kutuları, hareketli ilerleme göstergelerini ve yerinde yeniden çizimleri kaldırıyor, kullanıcı ile yapay zekâ yanıtlarını etiketliyor ve izin menülerini numaralı seçeneklere çeviriyor. Sonuç yalnız VoiceOver ve NVDA kullanıcıları için değil, Braille ekran, yavaş bağlantı veya kolay arşivlenebilir terminal dökümü isteyenler için de daha öngörülebilir bir deneyim.

Bu yazı, Anthropic’in 13 Temmuz 2026 tarihli destek duyurusu ile daha ayrıntılı Claude Code erişilebilirlik kılavuzunu temel alıyor. Özelliği fiziksel ekran okuyucularla bağımsız laboratuvar testinden geçirdiğimiz iddia edilmiyor. Yerel sistemimizde kurulu Claude Code sürümü 2.1.121 olduğu için yeni bayrak çalıştırılmadı; sürüm gereksinimi ve davranışlar güncel resmî belgelerden doğrulandı.

Ekran okuyucu modu neyi değiştiriyor?

Terminal tabanlı yapay zekâ araçları, sürekli güncellenen satırlar ve görsel olarak vurgulanan seçimlerle erişilebilirlik sorunu çıkarabiliyor. Claude Code’un ekran okuyucu modu arayüzü temel terminal davranışına yaklaştırıyor: içerik yukarıdan aşağı birikiyor, değişmeyen metin yeniden çizilmiyor ve önemli durumlar yalnız renk ya da şekille anlatılmıyor.

Konuşmadaki her bölümün başında aranabilir bir etiket bulunuyor. Kullanıcının iletileri you:, Claude’un yanıtları claude:, araç çalışmaları tool:, araç hataları tool error: ve izin istekleri Permission Required: etiketiyle başlıyor. API veya konuşma hataları error: biçiminde duyuruluyor. Hesap maliyet gösteriyorsa çıkış özeti Cost: etiketi taşıyor. Bu yapı, terminal geçmişinde örneğin bir önceki Claude yanıtını ya da bekleyen izin isteğini metin aramasıyla bulmayı kolaylaştırıyor.

Üç farklı etkinleştirme yöntemi

Önce claude --version komutuyla sürümü kontrol edin. 2.1.181’den eski sürümler --ax-screen-reader seçeneğini tanımıyor. Güncel sürümde yalnız o oturum için şu komut yeterli:

claude --ax-screen-reader

Bir terminal kabuğundan başlatılan bütün oturumlarda kullanmak için Bash veya Zsh üzerinde ortam değişkenini ayarlayabilirsiniz:

export CLAUDE_AX_SCREEN_READER=1
claude

PowerShell karşılığı şöyledir:

$env:CLAUDE_AX_SCREEN_READER = "1"
claude

Makinedeki tüm Claude Code oturumlarında kalıcı olarak açmak için kullanıcı ayar dosyasına, yani ~/.claude/settings.json içine aşağıdaki alan eklenebilir. Dosyada başka ayarlar varsa onları silmeden geçerli JSON yapısına birleştirin:

{
  "axScreenReader": true
}

Öncelik sırası komut satırı bayrağı, ortam değişkeni ve ayar dosyasıdır. SSH ile uzak bir makineye bağlanıyorsanız ortam değişkenini veya ayarı Claude Code’un gerçekten çalıştığı uzak sistemde yapmanız gerekir. Modu kapatmak için bayraksız başlatın, değişkeni kaldırın ya da axScreenReader değerini false yapın. CLAUDE_AX_SCREEN_READER=0, ayar dosyasında özellik açık olsa bile modu kapalı tutar.

Modun açık olduğunu nasıl anlarsınız?

Claude Code 2.1.206 ve sonrasında ilk satır, modun hangi yöntemle açıldığını bildiriyor: [Screen Reader Mode: on via flag], via env veya via settings. Daha eski uyumlu sürümlerde daha genel bir onay satırı görülebilir. 2.1.217 ve sonrasında program, ekran okuyucunun bu ilk duyuruyu tamamlaması için arayüzü varsayılan olarak üç saniye bekletiyor. Herhangi bir tuş beklemeyi bitiriyor; süre CLAUDE_AX_STARTUP_QUIET_MS değişkeniyle milisaniye cinsinden değiştirilebiliyor.

export CLAUDE_AX_STARTUP_QUIET_MS=5000

Bu değişkeni sıfır yapmak beklemeyi kaldırıyor. Resmî kılavuza göre üst sınır 600.000 milisaniye, yani on dakika.

Menüler ve izinler nasıl kullanılıyor?

Görsel arayüzde ok tuşlarıyla dolaşılan menüler ekran okuyucu modunda numaralı satırlara dönüşüyor. Claude Code geçerli sayı aralığını belirten bir Enter selection istemi sunuyor; kullanıcı seçeneğin numarasını yazıp Enter’a basıyor. Geçersiz sayı girildiğinde aralık yeniden duyuruluyor. Kapatılabilir menüler Escape ile iptal edilebiliyor. Evet-hayır sorularında y/n ya da yes/no yazmak yeterli.

Bu değişiklik güvenlik açısından da önemli: dosya yazma veya komut çalıştırma gibi yetki isteyen işlemlerde seçeneklerin yalnız görsel vurguya bağlı kalmaması, kullanıcının neyi onayladığını daha açık duymasına yardım ediyor. Yine de erişilebilir sunum, işlemi otomatik olarak güvenli yapmaz. Özellikle geniş izin veren kiplerde komutu, hedef dosyayı ve kapsamı kontrol etmek gerekir.

Yazma, silme ve tablolar için sürüm ayrıntıları

Erişilebilirlik davranışı ilk sürümden sonra birkaç kez iyileştirildi. Claude Code 2.1.198 ve sonrasında tablolar kutu karakterli ızgara yerine Başlık: değer cümleleri biçiminde okunuyor. 2.1.219 ve sonrasında yazarken tüm satırın tekrar basılması yerine yalnız değişen karakterlerin yankılanması hedefleniyor. Backspace ile silinen karakterler için aynı davranış 2.1.222 ve sonrasını gerektiriyor.

Ctrl+W, macOS’ta Option+Delete, Windows’ta Ctrl+Backspace gibi sözcük silme kısayollarında kaldırılan metnin duyurulması 2.1.218 ile geldi. Ctrl+U veya Cmd+Backspace satırın başına kadar; Ctrl+K satırın sonuna kadar silinen metni duyurabiliyor. İzin kipleri arasında Shift+Tab ile geçerken yeni kipin bir kez açıklanması ise 2.1.210 veya daha yeni sürüm istiyor.

Önceki konuşma bölümlerine hızlı gitme

Claude Code, konuşma dönüşlerinin sınırlarına OSC 133 terminal işaretleri ekliyor. iTerm2’de Cmd+Shift+Up, macOS’taki VS Code terminalinde Cmd+Up, Windows’taki VS Code terminalinde Ctrl+Up ile önceki sınıra gidilebiliyor. Windows Terminal’da scrollToMark eylemi için kullanıcı tarafından kısayol tanımlanması gerekiyor.

macOS Terminal bu işaretlerle atlamıyor; WezTerm’de ise Claude Code işaretleri üretmiyor. Bu durumda terminal geçmişinde you: veya claude: etiketini aramak pratik alternatif. Kitty ve Ghostty kullanıcıları kendi terminal belgelerindeki “önceki isteme git” kısayoluna bakmalı.

Terminal zili ne zaman çalıyor?

Ekran okuyucu modu; Claude yanıtını tamamladığında, bir izin istemi açıldığında veya beş saniyeden uzun süren bir araç bittiğinde standart terminal zilini çalıyor. Ses gelmiyorsa sorun doğrudan Claude Code olmayabilir; terminal uygulamasındaki zil ayarını kontrol edin. Ekran okuyucu modu dışında da preferredNotifChannel ayarı terminal_bell değerine getirilerek benzer bildirim davranışı seçilebiliyor.

Ekran büyüteci ve hareket azaltma aynı ayar değil

En kolay karıştırılan iki değişken şunlar: CLAUDE_AX_SCREEN_READER=1 düz, doğrusal ekran okuyucu arayüzünü açar. CLAUDE_CODE_ACCESSIBILITY=1 ise ekran büyüteçlerinin odağı takip edebilmesi için yerel terminal imlecini görünür tutar; ekran okuyucu modunu açmaz. Menü ve panellerde imlecin seçili satırı izlemesi 2.1.218 veya sonrasını gerektiriyor.

Hareket hassasiyeti için prefersReducedMotion ayarı animasyonları azaltıyor. Renk görme farklılıkları için dark-daltonized ve light-daltonized temaları bulunuyor. Bu seçenekler ekran okuyucu moduyla birlikte de kullanılabiliyor.

Bilinen sınırlamalar

  • Bir ekran okuyucu çalışıyor diye mod kendiliğinden açılmıyor.
  • İzin kipi değişikliği yalnız Shift+Tab ile dolaşırken duyuruluyor; başka yolla plan kipine geçiş her zaman anons edilmiyor.
  • claude attach ile arka plan oturumuna bağlanmak alternatif ekrana geçiyor ve terminalin doğal geçmişini kaldırıyor. Boş istemde Sol Ok veya iletişim kutusu odaktayken Ctrl+Z ile çıkış öneriliyor.
  • Maliyet, her konuşma dönüşünde değil oturum kapanışındaki özette açıklanıyor.
  • claude -p ile etkileşimsiz çalışma ekran okuyucu modundan etkilenmiyor; zaten düz metin ürettiği için otomasyonlarda ayrı bir seçenek.

GitHub’da kullanıcılar, tam ekran terminal arayüzünün belirli sürümlerde macOS VoiceOver ve metin seçimini bozabildiğini bildirdi. Bu tür issue kayıtları değerli saha kanıtıdır ancak her terminal ve sürüm için genellenmiş bağımsız test sonucu değildir. Yeni ekran okuyucu modu tam ekran ayarı açık olsa dahi ana konuşmayı düz kaydırılan metin olarak sunmayı amaçlıyor; arka plan oturumuna bağlanma istisnası sürüyor.

Pratik başlangıç kontrol listesi

  1. claude --version ile en az 2.1.181 kullandığınızı doğrulayın; yazma ve silme yankısı için mümkünse 2.1.222 veya daha yenisini seçin.
  2. İlk denemeyi claude --ax-screen-reader ile tek oturumda yapın.
  3. Başlangıçtaki mod onayını ve terminal zilini duyduğunuzu kontrol edin.
  4. İzin menüsünde seçenekleri numarayla seçmeyi ve terminal geçmişinde you:/claude: aramasını deneyin.
  5. Deneyim uygunsa ortam değişkenine veya settings.json ayarına geçin.
  6. Sorun bildirirken işletim sistemi, terminal uygulaması, Claude Code sürümü ile ekran okuyucu ya da büyütecin adını ve sürümünü ekleyin.

Değerlendirme

Claude Code’un yeni modu, erişilebilirliği yalnız renk temasına indirgemek yerine terminalin çalışma biçimini değiştiriyor. Etiketli konuşma akışı, numaralı izinler, değişmeyen içeriğin yeniden okunmaması ve dikkat zili günlük kullanımda anlamlı iyileştirmeler. Bununla birlikte özellik isteğe bağlı; sürümlere yayılan düzeltmeler nedeniyle “destek var” demek tek başına yeterli değil. Güncel sürüm, uyumlu terminal ve kullanılan yardımcı teknolojiyle gerçek görev akışlarının sınanması gerekiyor.

Kaynaklar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

✅ Uygulama Başarıyla Güncellendi!
🟢 Profil Uygulandı